اخبار

با وجود کمبود ۱۴۰ هزار پرستار، سیستم سیاست کشور برنامه مدونی برای حل این مشکل ندارد

‌تعبیر وارونه رویای نظام سلامت /توزیع پول در وزارت بهداشت ناعادلانه است

‌تعبیر وارونه رویای نظام سلامت /توزیع پول در وزارت بهداشت ناعادلانه است
ارسال شده: تیر 7, 1398
دسته ها: اخبار صنفی
نظرات: 0

خستگی و فرسودگی پرستاران، افزایش عوارض بیماری، افزایش مشکلات دارویی و درمانی، کاهش کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیمار، به کارگیری همراه بیمار برای انجام برخی وظایف، ‌افزایش مشکلات بین بیمار و پزشک، به خطر افتادن سلامت روانی بیمار و همراه، افزایش تنش به دلیل عدم‌رسیدگی کادر درمانی به بیمار، کاهش میزان رضایتمندی بیمار از خدمات بیمارستان، فشارکاری و اضافه‌کاری اجباری پرستار، افزایش بیماری‌های جسمی و روانی پرستاران، نارضایتی شغلی پرستاران، بروز مشکلات خانوادگی ناشی از فشار کاری پرستار، ‌افزایش میزان مهاجرت پرستاران، کاهش دریافت خدمات درمانی مناسب و ایمن، عدم‌دریافت آموزش‌های لازم برای ادامه مراقبت از خود در منزل و افزایش ترک‌خدمت پرستار تنها بخش ناچیزی از مشکلات ناشی از کمبود پرستار در کشور است که به ضرر بیمار و نظام سلامت کشور تمام می‌شود.

کمبود پرستار و بیکاری پرستاران دو موضوع مهم در نظام سلامت کشور است. کمبود نیروی پرستاری به‌عنوان یکی از مشکلات اصلی و اساسی در کادر درمانی محسوب می‌شود. بسیاری از پرستاران در مقاطع زمانی مختلف برای پیگیری مطالبات خود در اعتراضات سراسری و گسترده شرکت می‌کنند، زیرا در طرح تحول سلامت دولت یازدهم حدود 21هزار تخت بیمارستانی به مجموع بیمارهای بیمارستانی کشور افزوده شد، درحالی که برای افزایش تعداد پرستاران و استخدام آنان در سیستم درمانی هیچ تدبیری اندیشیده نشد. از سوی دیگر پرستارانی که هم‌اکنون مشغول به کار هستند به دلیل کمبود نیرو در بیمارستان‌ها ناچارند در شیفت‌های بیشتری خدمت‌رسانی کنند که این مساله منجر به فرسودگی زودهنگام و خستگی می‌شود، البته ساعات کار طولانی پرستاران لزوما به معنای افزایش درآمد آنها نیست و همواره بسیاری از پرستاران از بی‌عدالتی درمورد دریافت حقوق‌شان نسبت به پزشکان گلایه‌مند هستند. متاسفانه به دلیل محدودیت بیمارستان‌های دولتی در جذب پرستار شاهدیم برای بسیاری از پرستاران امکان فعالیت در شهرهای بزرگ مانند تهران وجود ندارد و حتی سیستم جذب پرستاران شرکتی نیز موفق نبوده است، علاوه‌بر آن برخی پرستاران طرحی که ملزم به گذراندن دو سال خدمت اجباری در بیمارستان‌ها هستند نیز باید سال‌ها در صف انتظار برای فعالیت در بیمارستان بمانند.
برخی پرستاران نیز به دلیل مسائلی مانند شیفت‌کاری فشرده و سنگین، اضافه‌کاری‌های اجباری، درآمد پایین و نبود بیمارستان‌های دولتی برای کار به کشورهای همسایه و حتی کشورهای اروپایی مهاجرت می‌کنند، به این ترتیب سالانه بخش عظیمی از بودجه کشور صرف تحصیل و تربیت دانشجویان پرستاری می‌شود اما سود و منفعت بهره‌وری و استفاده از این پتانسیل توانمند ایرانی به جیب نظام سلامت سایر کشورهای دنیا سرازیر می‌شود و دود کمبود پرستار در بیمارستان‌های کشور نه‌تنها به چشم نظام سلامت بلکه به چشم مردم می‌رود. مسئولان کشور از رئیس‌جمهور گرفته تا وزیر بهداشت هر سال به مناسبت‌های مختلف وعده و وعیدهای بسیاری در مورد استخدام و جذب پرستار می‌دهند اما تا به‌حال هیچ یک از این شعارها به مرحله عمل نرسیده است.
شرمنده پرستاران هستیم
اخیرا نیز سعید نمکی، وزیر بهداشت درخصوص رفع کمبود نیروی پرستاری در مراکز درمانی خبرهای خوبی به پرستاران داد و اعلام کرد: «جذب پرستار، عمده استخدام وزارت بهداشت در سال جاری است و امسال مجوزهایی برای جذب ۱۰هزار نیرو در نیمسال اول و 10هزار نیرو در نیمسال دوم داریم که قسمت عمده آنها را پرستاران تشکیل می‌دهند تا بتوانیم در بیمارستان‌هایی با تخت خالی از آنها استفاده کنیم. پرستاری در منزل و آیین‌نامه‌هایی که ابلاغ شده نیز مورد بحث قرار گرفت؛ امیدواریم بتوانیم پوشش بیمه‌ای برای خدمات پرستاری در منزل بدهیم تا بار نظام سلامت را در ICU و CCU کم کنیم.»
وزیر بهداشت دلیل عدم‌تسویه کارانه پرستاران را ناشی از بدقولی تامین اجتماعی می‌داند و معتقد است: «قبل از پایان سال ۹۷ قرار بر این بود که مطالبات ۹هزار میلیاردی وزارت بهداشت از تامین اجتماعی پرداخت شود اما متاسفانه بدقولی کردند و ما شرمنده پرستاران شدیم، به همین دلیل بخشی از کارانه پرستاران پرداخت شده اما پرداخت بخشی دیگر از مطالبات آنها به تعویق افتاد. درحال حاضر رقمی حدود ۹ هزار میلیارد تومان از بیمه تامین اجتماعی طلب داریم و کل مطالبات کادر پرستاری ما کمتر از دوهزار میلیارد تومان است. امیدوارم با اولین قسطی که از تامین اجتماعی دریافت کردیم، کارانه پرستاران را تسویه کنیم، زیرا مصوبه استخدام ۹ هزار پرستار نهایی شده است.»
چقدر پرستار در نظام سلامت کم داریم؟
آمار و اطلاعات درمورد میزان کمبود پرستار در کشور متفاوت است، به‌طوری که هریک از مسئولان کشور عدد خاصی را مطرح می‌کنند بر همین اساس تاکنون در اظهارات نمایندگان مجلس، وزیر بهداشت، دبیرکل خانه پرستار و معاون نظام پرستاری آمار مختلفی از کمبود 50 هزار تا 170 هزار پرستار و حدود 20 هزار تا 60هزار پرستار بیکار در سیستم نظام سلامت کشور عنوان شده است اما محمد شریفی‌مقدم، دبیر خانه پرستار در مورد وضعیت استخدام پرستاران می‌گوید: «روش محاسبه کمبود کادر پرستاری به طرق مختلف انجام می‌شود اما امروزه در دنیا تعداد پرستار را نسبت به جمعیت کشور در نظر می‌گیرند و محاسبه می‌کنند که یکی از استانداردترین روش‌های محاسبه کمبود پرستار است، البته کشورهای اروپایی به سمت بیمارستان‌زدایی حرکت کرده‌اند و تخت‌های بیمارستان را نه‌تنها افزایش نمی‌دهند بلکه درحال کاهش تخت هستند زیرا معتقدند باید از سنین کودکی موضوع آموزش و پیشگیری را در اولویت کار قرار دهند، به‌عنوان مثال وقتی براساس برنامه‌ریزی دولت فردی از دوران کودکی و نوجوانی مسائل بهداشتی را رعایت کند در دوران کهنسالی و سالمندی دچار مشکلات و بیماری‌ها نمی‌شود که بار مالی درمان فرد به سیستم سلامت کشور تحمیل شود.»
ایران یک هشتم دنیا پرستار دارد
هم‌اکنون تعداد پرستار به جمعیت در کشورهای توسعه‌یافته 10 به ازای هر هزارنفر است، به‌طور متوسط 6 پرستار به ازای هر هزارنفر و حداقل آن سه پرستار به ازای هر هزارنفر است که نباید از این تعداد کمتر باشد اما هم‌اکنون در کشور ما این رقم حدود 6/1 پرستار به ازای هر هزارنفر است.
براساس تخت‌های بیمارستانی هم می‌توان نسبت کمبود پرستار را محاسبه کرد، به این صورت که میزان مراقبت هر تخت بیمارستانی متفاوت است، به‌عنوان مثال تخت‌ آی‌سی‌یو در 24 ساعت 20 ساعت مراقبت نیاز دارد، تخت سی‌سی‌یو 14 ساعت و تخت معمولی بیمارستان به 6 ‌ساعت مراقبت نیاز دارد. بر همین اساس به‌طور میانگین به ازای هر تخت بیمارستانی کشورهای توسعه‌یافته 5/2 پرستار فعالیت می‌کند، در حالی که هم‌اکنون این میانگین در ایران 1/1 پرستار است.
درحال حاضر وزارت بهداشت با بیش از 100هزار تخت بیمارستانی حدود 110هزار کادر پرستاری دارد، در حالی که برای رسیدن به میانگین استاندارد باید این تعداد پرستار را دوبرابر کنیم که حدود 200 تا 250هزار پرستار می‌شود. اگر جمعیت پرستاری ما دوبرابر شود و 100هزار استخدام پرستار داشته باشیم تا حدی می‌توانیم در ارائه خدمات به مردم و بیماران موفق عمل کنیم.
علی‌رغم تلاش‌های بسیاری که برای جبران کمبود پرستار صورت گرفته، قرار است امسال حدود 9هزار پرستار به کادر درمانی کشور افزوده شود، هرچند هنوز به‌طور دقیق زمان این برنامه اعلام نشده است. این تعداد استخدام پرستار در کشور مانند یک قطره آب در خشکی است.
علی‌رغم همه اقدامات و خدمت‌رسانی‌های پرستاران به بیماران، متاسفانه این تعداد محدود پرستار پاسخگوی حجم انبوه بیماران نیست و در این حالت به پرستار و بیمار آسیب جدی وارد می‌شود، به‌طوری که گاهی کمبود پرستار منجر به مرگ‌ومیر مردم می‌شود، زیرا به دلیل کمبود نیروی پرستاری سیاست‌های درمان‌محورانه وزارت بهداشت به این قشر فشار بسیاری وارد می‌کند.
توزیع پول در وزارت بهداشت ناعادلانه است
مسئولان گاهی اعلام می‌کنند بودجه و اعتبار مالی مناسبی در اختیار نیست اما هم‌اکنون می‌بینیم منابع مالی هنگفتی به وزارت بهداشت سرریز می‌شود که توزیع منابع به نادرستی و ناعادلانه صورت می‌گیرد و متاسفانه پول را در بخش درمان هزینه می‌کنند، درحالی که می‌توانند با استخدام یک پرستار با حقوق ماهانه سه‌میلیون تومان جان بیمار را از مرگ نجات دهند اما پرداخت ده‌هامیلیون تومانی پزشکان گروه هیات‌علمی دانشگاه علوم پزشکی مانع این قضیه می‌شود به‌طوری که برخی پزشکان به بیمار نگاهی ابزارگونه دارند و به‌عنوان یک منبع مالی نگاه می‌کنند.
هم‌اکنون با کمبود شدید پرستار در سیستم سلامت کشور مواجه هستیم، درحالی که با صرفه‌جویی در هزینه‌کرد به پزشکان می‌توانیم تعداد بسیار قابل‌توجهی پرستار را جذب و استخدام کنیم اما جان مردم برای دولت و مسئولان وزارت بهداشت بی‌اهمیت است.
خبر جدید وزیر بهداشت مبنی‌بر استخدام و به کار‌گیری پرستاران یک نور امید و گام مثبت در سیستم سلامت کشور است که امیدواریم مسئولان کشور به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته باشند تا حداقل آسیبی به مردم و بیماران وارد نشود.
بودجه نظام سلامت معادل یک و نیم برابر درآمد نفت است
در نظام سلامت سالانه بیش از 150هزار میلیارد تومان پول و اعتبار مالی وارد می‌شود، به‌طوری که معادل یک‌ونیم برابر درآمد نفت در سال 96 است. در دنیا بحث نیروی انسانی و سرمایه انسانی مهم‌ترین نقش را ایفا می‌کند، بر همین اساس پرستاران نیز بیشترین خدمات را به بیماران عرضه می‌کنند که به همین خاطر باید تعداد آنها حداقل باشد اما از هر فرمولی برای محاسبه پرستاران کشور استفاده می‌کنیم، متاسفانه کمتر از حداقل استانداردهای موجود در دنیاست.
اگر بخواهند 10هزار پرستار به سیستم نظام سلامت کشور اضافه کنند با حقوقی حدود 3 میلیون تومان با بیمه و مالیات، هر نفر سالانه حدود 60 میلیون تومان برای دولت هزینه در بردارد که حدود 600 میلیارد تومان هزینه خواهد داشت اما این برای وزارت بهداشت که 150هزار میلیارد تومان بودجه و اعتبار دارد، رقمی نیست.
براساس آماری که چندی پیش از سوی مدیرعامل بیمه سلامت اعلام شد اگر 10 درصد به تعرفه پزشکان افزوده شود، حدود 9 هزار میلیارد تومان بار مالی دارد، درحالی که اگر دوهزار میلیارد هزینه کنند که 20هزار پرستار استخدام شود برای کشور و مردم بسیار مقرون به‌صرفه و مفید خواهد بود.
هم‌اکنون حدود 189 دانشکده پرستاری داریم که سالانه بیش از 10هزار پرستار از این دانشکده‌ها فارغ‌التحصیل می‌شوند و درحال حاضر بیش از 20هزار پرستار بیکار داریم، درحالی که بیمارستان‌های ما به‌شدت به نیروی پرستاری نیازمندند اما تعداد فارغ‌التحصیلان پرستاری را زیاد می‌کنند تا بتوانند از نیروی ارزان‌قیمت بهره‌کشی و آنان را استثمار کنند.
کمبود پرستار چه پیامدهایی دارد؟
خستگی و فرسودگی پرستاران، افزایش عوارض بیماری، افزایش مشکلات دارویی و درمانی، کاهش کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیمار، به کارگیری همراه بیمار برای انجام برخی وظایف، ‌افزایش مشکلات بین بیمار و پزشک، به خطر افتادن سلامت روانی بیمار و همراه، افزایش تنش به دلیل عدم‌رسیدگی کادر درمانی به بیمار، کاهش میزان رضایتمندی بیمار از خدمات بیمارستان، فشارکاری و اضافه‌کاری اجباری پرستار، افزایش بیماری‌های جسمی و روانی پرستاران، نارضایتی شغلی پرستاران، بروز مشکلات خانوادگی ناشی از فشار کاری پرستار، ‌افزایش میزان مهاجرت پرستاران، کاهش دریافت خدمات درمانی مناسب و ایمن، عدم‌دریافت آموزش‌های لازم برای ادامه مراقبت از خود در منزل و افزایش ترک‌خدمت پرستار تنها بخش ناچیزی از مشکلات ناشی از کمبود پرستار در کشور است که به ضرر بیمار و نظام سلامت کشور تمام می‌شود.
همچنین با توجه به این مشکلات بسیاری از علاقه‌مندان رشته پرستاری از ورود به این رشته خودداری می‌کنند و در صورت راه‌اندازی مراکز درمانی جدید پرستاری برای ارائه خدمات وجود ندارد و به مرور زمان به دلیل سختی کار و عدم‌تناسب حقوق و عدم‌کرامت به پرستاران، تمایل دانشجویان برای ورود به این رشته و ادامه فعالیت در کشور کاهش می‌یابد.
منبع: فرهیختگان
Print
کلمات کلیدی:
رتبه بندی این مطلب:
بدون رتبه

برای دادن نظر لطفا وارد شوید و یا ثبت نام کنید

نام شما
ایمیل شما
عنوان
پیام خود را وارد کنید ...
x
دی ان ان فارسی , مرجع دات نت نیوک فارسی