شنبه 05 تیر 1395
تعداد بازدید: 1320
تعداد نظرات: 0

نظام پرداخت کمونیستی یا عادلانه ؟

نظام پرداخت کمونیستی یا عادلانه ؟

«آنچه ما منتشر می‌کنیم، اختلاف درآمد مشاغل در کشورهای کمونیستی نیست. بلکه این اختلاف را در کشورهای سرمایه‌داری مانند آمریکا، انگلستان، فرانسه و برزیل را بررسی کرده‌ایم. همچنین باید در نظر داشت که ما به دنبال عدالت هستیم نه برابری. در برابری به همه به میزان سهمیه تعلق می‌گیرد. اما در عدالت هرکس به اندازه کاری که انجام داده و شایستگی خود، درآمد دارد. پرستاران نیز به دنبال درآمد هستند.»

 به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان نظام پرستاری به نقل از سپید انلاین،موج انتشار فیش‌های حقوقی مدیران و مسئولین سازمان‌ها و اصناف از آنجایی شروع شد که یک فیش حقوقی 700 میلیونی در فضاهای مجازی دست به دست چرخید. ایرج حریرچی، سخنگوی وزارت بهداشت در نشستی که برای پاسخگویی به این موضوع برگزار کرد، این فیش‌ حقوقی را متعلق به یک پزشک نخواند و این مبلغ را درآمد کل بیمارستان عنوان کرد. همچنین گفت پزشکی که نام وی در فیش آمده یک فوق تخصص پیوند کلیه است که در 6 ماه، 1047 جراحی انجام داده است. جدای از این مورد که بسیاری از افراد در جامعه پزشکی این رقم را غیرواقعی توصیف کردند، سازمان نظام پرستاری هم در کنار رونمایی فیش‌های متعدد پرستاران بازنشسته و شاغل، اعتراض خود را نسبت به اختلاف درآمد فاحش بین پزشک و پرستار اعلام کرد. پس از گفت‌وگوی سپید با محمد شریفی‌مقدم، قائم مقام سازمان نظام پرستاری، مشخص شد مشکل اختلاف درآمد بین پزشک و پرستار در ایران، عمیق‌تر از موج فیش‌ها کنونی است. در این گزارش، تلاش شده است تا علاوه بر سخنان افراد صاحب نظر، به نظرات مقابل مقامات سازمان نظام پرستاری در رابطه با این جریانات توجه شود. 

اختلاف دستمزد پزشک و پرستار باید تنها تا سه برابر باشد
       علت اعتراض اولیه پرستاران به دریافتی‌های پزشکان، منبع مشترک آنان است. محمد شریفی‌مقدم، قائم مقام نظام پرستاری در گفت‌وگوی خود با خبرنگار سپید درباره این اختلاف درآمد گفت: «در همه جای دنیا اختلاف درآمد بین این دو قشر از یک و نیم تا سه برابر است. این در حالی است که در ایران این اختلاف تا 100 برابر هم می‌رسد. این در حالی است که همانطور که در فیش حقوقی یک پرستار بازنشسته که در فضای مجازی منتشر شده، یک میلیون و دویست هزار تومان است و حقوق پرستاران شاغل هم از بین یک تا سه میلیون است.» وی همچنین در مورد میزان درآمد عموم بازنشستگان پرستاری گفت: «صندوق بیمه پرستاران، صندوق بیمه خدمات کشوری است. این سازمان هم چند وقت پیش اعلام کرده بود 80 درصد بازنشستگان این صندوق دریافتی زیر یک و نیم میلیون تومان دارند.»

       شریفی‌مقدم در زمینه شاخص‌های پرداخت گفت: «در همه جای دنیا یک حداقل و حداکثری وجود دارد. برای مثال در انگلستان کمترین حقوق برای یک رفتگر و بیشترین حقوق برای خلبان است. این در حالی است که اختلاف دستمزد این دو تنها 7 برابر است. برای تعیین میزان درآمد یک حرفه، شاخص‌هایی وجود دارد، مانند مدرک، سختی کار، حضور در محل، مهارت‌های کاری، میزان خطر شغلی و غیره. در صورتی که پزشک و پرستار هر دو این موارد را با هم داشته باشند، باز هم اختلاف دستمزد بین آنها از سه برابر بیشتر نمی‌شود. این در حالی است که در حال حاضر چنین چیزی در کشور نیست. علاوه بر اینها، نه تنها یک پزشک دریافتی چندین برابر دارد، بلکه همان شاخص‌ها را هم مانند پرستار رعایت نمی‌کند. یک پزشک ملزم به رعایت و داشتن همه این شاخص‌ها نیست. بسیاری از پزشکان بیشتر اوقات در بیمارستان نیستند، این در حالی است که همه پرستاران همیشه به نوبت و پشت سر هم شیفت کاری خود را عوض می‌کنند و سختی کاری بسیار بیشتری نسبت به پزشکان دارند.»

درآمد پزشکان از چندین منبع تامین می‌شود؟
       شریفی مقدم درباره راه‌های دیگر دریافتی پزشکان گفت: «آنان می‌توانند منبع دریافتی‌های متفاوت داشته باشند، مانند حق هیئت علمی، حق ماندگاری در بیمارستان، کارانه، کارکرد، حق هیئت امنا، حق مقیمی، ماموریت، کار در بخش‌های خصوصی، تالیف و تحریر، سختی کار و غیره. همین اختلاف در کارانه نیز بسیار مهم است.»

        البته کمی بعد محمد جهانگیری، دبیر ستاد کشوری نظارت بر تعرفه‌ها و معاون سازمان نظام پزشکی هم نسبت به این حرف‌ها واکنش نشان داد و به «سپید» گفت: «در تمام سال هایی که در جوار تعداد زیادی از پزشکان بوده‌ام و به نحوی از دریافتی تعداد زیادی از آنها هم خبر داشته‌ام حتی یک پزشک هم ندیده‌ام که از این تعداد محل، دریافتی داشته باشد آن هم 15 محل دولتی. چنین چیزی بسیار بعید است. حتی اگر هم وجود داشته باشد باید بگویم که قطعا در ازای این دریافت‌ها کار انجام شده است. همان‌طور که تمام اقشار در کشوردر ازای کارشان حق الزحمه دریافت می‌کنند. همکاران پرستار ما هم همین‌طور هستند و بسیاری از آنها در جاهای مختلف کار می‌کنند و دریافتی‌های متعددی دارند. از طرفی چه بپذیریم و چه نپذیریم، در تمام جهان افراد زیادی با کار یکسان حقوق‌های بسیار متفاوتی می‌گیرند و این به فاکتورهای زیادی مربوط است و پزشکان هم از جمله نخبگان و جامعه و نیروهای تخصصی هستند و در واقع هزینه این تخصص و تبحر را می‌گیرند.» 

90 درصد پزشکان مورد نظر ما نیستند
       پیش از این، سیدحسین مهرآوران، متخصص داخلی در سپید گفته بود: «درست نیست قشر پرستاری برای مطالبه خواسته‌های خود به دریافتی قشر دیگر ایراد بگیرند.» توضیح داده بود: «اینکه پزشکان تاکنون چنان شانی برای خود قائل بوده‌اند که درجواب هتاکی‌ها و بی‌اخلاقی‌های بعضی از همکاران پرستار شاغل در امر بهداشت و درمان سکوت و گذشت پیشه کرده‌اند نباید امر را بر این همکاران مشتبه کند که بر سبیل اخلاق و انصاف گام می‌زنند که برای بسیاری از این دست فرمایشاتشان، پاسخ‌های منطقی فراوان است و درخور، اما آیا ادامه این بی‌اخلاقی‌ها برای کسب منافعی بیشتر تا به کجا؟»

       شریفی مقدم در پاسخ به این اظهارات گفت: «وقتی صحبت از اختلاف دستمزد می‎شود منظور ما همه پزشکان نیستند. اینطور نیست که بگوییم پرستاران خود را روبه‌روی جامعه پزشکی قرارداده‌اند. منظور ما پزشکان عمومی نیست. آنها نسبت به خدماتی که ارائه می‌کنند دریافتی بسیار کمتری دارند و نسبت به یک پزشک متخصص زحمت زیادی می‌کشند. طبق آمار خود وزارت بهداشت 80 درصد خدمات درمانی کشور بر دوش پزشکان عمومی است. این پزشکان هم نیاز به افزایش درآمد و تعرفه دارند و اصلاً مدنظر ما نیستند. بحث ما پزشکان متخصص است، آن هم نه همه متخصصین. برای مثال پزشکان داخلی، اطفال و روانپزشک‌ها هم بسیار کار دشواری دارند و این در حالی است که دریافتی آنان هم بسیار پایین است. ما با این درصد از پزشکان نیز کاری نداریم. همچنین به این فهرست، رزیدنت‌ها و دستیاران تخصص، مسئولین آزمایشگاه و داروخانه، کارشناسان سونوگرافی و رادیولوژی و باقی کارکنان بخش درمان را هم اضافه کنید. هیچ‌کدام از افراد این فهرست، به اندازه‌ای که تلاش می‌کنند دریافتی ندارند. مسئله و مشکل ما افرادی به نام چاقوبه‌دستان هستند که قشر بسیار اندکی از جامعه پزشکی را تشکیل می‌دهند و بخش عظیم بودجه درمان را به خود اختصاص می‌دهند. علاوه بر جراحان، رادیوتراپ‌ها، متخصصین قلب و بیهوشی پس از طرح تحول افزایش تعرفه زیادی داشتند که شاید تعداد آنها در کشور کم باشد، اما میزان دریافتی آنها بسیار زیاد است. این در حالی است که یک استاد دانشگاه صنعتی شریف متوسط شش میلیون تومان دریافتی دارد و یک جراح ماهی تا 70 میلیون. پشت این مسائل منطق نیست و باید درست شود.»

مشکل ما کار بیمارستان است
       قائم‌مقام سازمان نظام پرستاری در ادامه توضیح داد: «اصل مشکل اینجا است که کار در بیمارستان یک کار گروهی است. از زمانی که یک بیمار وارد بیمارستان می‌شود، کارکنان بخش‌های اداری، حراست، نگهبانی، پرستاری، خدمات، آزمایشگاهی، دارو و بیهوشی، همه دست به دست هم می‌دهند تا بیمار بهبود پیدا کند. حتی در خود اتاق عمل هم جراح بدون کمک باقی افراد نمی‌تواند هیچ کاری از پیش ببرد. ولی زمانی که بودجه هزینه درمان تقسیم می‌شود، پزشکان بیش از 80 درصد این درآمد را به خود اختصاص می‌دهند و باقی به بخش‎های دیگر درمان می‌رسد.» وی در ادامه توضیح داد: «بسیاری می‌گویند یک پزشک مخارج بسیار زیادی دارد و با درآمد کم نمی‌تواند از پس هزینه‌ها برآید. مسئله اینجاست که همه مخارج پزشکان مانند تجهیزات، کارکنان، دستیاران، داروها و موارد شبیه به این را دولت می‌دهد و دیگر هزینه‌ای بر دوش پزشک نیست که بخواهد درآمد زیادی داشته باشد.»

       با این حساب می‌توان متوجه شد که شکایت پرستاران بیش از اینکه به پزشکان باشد به تقسیم نابرابر درآمد و بودجه درمان است. 

کمونیست نیستیم
       چندی پیش، ایرج فاضل، رئیس جامعه جراحان نیز در پاسخ به این مقایسه‌ها گفته بود «ما کمونیست نیستیم که درآمدهای کارگر و مدیر با هم یکی باشد و برابری در همه جای جامعه وجود داشته باشد.»

       شریفی‌مقدم در این مورد پاسخ داد: «آنچه ما منتشر می‌کنیم، اختلاف درآمد مشاغل در کشورهای کمونیستی نیست. بلکه این اختلاف را در کشورهای سرمایه‌داری مانند آمریکا، انگلستان، فرانسه و برزیل را بررسی کرده‌ایم. همچنین باید در نظر داشت که ما به دنبال عدالت هستیم نه برابری. در برابری به همه به میزان سهمیه تعلق می‌گیرد. اما در عدالت هرکس به اندازه کاری که انجام داده و شایستگی خود، درآمد دارد. پرستاران نیز به دنبال درآمد هستند.»

 


باید نظام پرداخت داشته باشیم
       قائم‌مقام نظام پرستاری در پاسخ به این مطالب گفت: «دکتر حریرچی و دکتر آقاجانی هر دو اخیراً اعلام کرده‌اند که دریافتی پزشکان، بین 10 تا 20 میلیون تومان است. ما از کمیسیون پزشکی تقاضا می‌کنیم با استناد به حرف همین دو مسئول، سقف دریافتی تعیین کنند و طی آن مشخص شود که یک پزشک نمی‌تواند از این مبلغ بیشتر حقوق بگیرد. چرا که وقتی کف حقوق 800 هزار تا یک میلیون تومان است، منطقی نیست فردی هفتاد برابر آن بگیرد. همچنین ما به وجود یک نظام پرداخت مشخص نیاز داریم که بتواند مشخص کنند هر فرد برای شغل خود تا چه اندازه حقوق می‌گیرد و در همه این موارد شفاف‌سازی شود. همانطور که ما کوچک‌ترین اخبار علمی دنیا را دریافت و از آن استفاده می‌کنیم، باید از نظام پرداخت هم که در کشورهای دیگر وجود دارد، الگوبرداری کرده و با بومی ساختن آن، از این سیستم استفاده کنیم.» شریفی مقدم، همچنین در پاسخ به ایرج حریرچی که گفته بود: «از نظر تعداد پزشک نیز با کمبود مواجه هستیم به طوری که در حال حاضر یک و نیم پزشک به ازای هر هزار نفر جمعیت در کشور ما موجود است.» گفت: «راهکار ساده است. راه را برای پزشکان عمومی بیکار و فراوانی که در سطح جامعه وجود دارند، باز کنید تا چنین مشکلی در جامعه وجود نداشته باشد.»

ریشه این اختلاف از کجاست؟
       اما ریشه اصلی همه این اختلافات کجاست؟ چرا در همه کشورها تفاوت درآمد پایین و در ایران بالا است؟ شریفی‌مقدم در پاسخ به این سوال گفت: «تا پیش از انقلاب که ما در بیمارستان مشغول به کار بودیم، سخت‌کوش‌ترین قشر بیمارستان، پزشکان بودند. آنان زودتر از همه می‌آمدند و دیرتر از همه می‌رفتند. بیشترین کار بر دوش دستیاران بود و اساتید سخت‌گیری زیادی می‌کردند. این موضوع پس از انقلاب هم ادامه داشت و در دوران هشت سال دفاع مقدس هم وضع به همین منوال بود. پزشکان و پرستاران هر دو در کنار هم تلاش می‌کردند و تفاوت دریافتی‌های آنان اندک بود. اما بعد در سال 74، علت عدم کیفیت بخش درمان را بی‌انگیزگی پزشکان و کمی درآمد آنان دانستند و اینگونه شد که 80 درصد منابع بیمارستان به پزشکان رسید و 20 درصد باقی بین کارکنان دیگر بخش‌های درمانی تقسیم شد. سال 93 نیز بعد از طرح تحول امکان افزایش درآمد پزشکان بیشتر شد. حقوق پزشکان سه برابر و حقوق پرستاران دو برابر شد، اما از آنجایی که این مقدار در هر دو گروه اختلاف زیادی داشت، کار خرابتر هم شد. برای مثال پزشکی که 50 میلیون دریافت می‌کرد، حالا 150 میلیون درآمد داشت و پرستاری که دو میلیون درآمد داشت، حالا چهار میلیون درآمد دارد.»

 

 


       در نهایت آنچه مسلم است، لزوم توقف اختلافات عمیق است. اختلاف بین دو گروهی که به صورت مستمر و مستقیم با هم در ارتباط هستند و همکاری این دو روی بهبود بخش درمان تاثیر مستقیم دارد، تنها نشان می‌دهد که مسئولین باید هرچه سریعتر به این موضوع توجه ویژه داشته باشند. همچنین باید در نظر داشت که بخش اصلی اعتراض پرستاران به تقسیم نابرابر منبع مشترک درآمد آنها با پزشکان است. به همین علت نیاز به شفاف‌سازی در این مسئله و رسیدگی جدی به آن می‌تواند اولویت نظام درمان باشد.

 

پری‌ناز قاسمی
تصاویر
  • نظام پرداخت کمونیستی یا عادلانه ؟
دی ان ان فارسی , مرجع دات نت نیوک فارسی